Een ongeluk in de bedrijfsauto: wie is aansprakelijk?

Met name wie voor zijn of haar bedrijf veel onderweg is, zal weten dat een ongeluk in een klein hoekje zit. In steden en daarbuiten delen we de wegen met veel andere weggebruikers, en door die drukte kunnen ongelukken sneller voorkomen. Als zo’n ongeval gebeurt onder werktijd, spreken we van een bedrijfsongeval. Wie is er in welk geval aansprakelijk?

Op basis van de meest recente cijfers, die gaan over het jaar 2018, gepresenteerd door het statistiekbureau Statbel vonden er in 2018 38.455 verkeersongevallen plaats. Daarin vielen in totaal 49.354 slachtoffers, waarvan 604 dodelijk. Het overgrote merendeel van die ongevallen viel op gemeentelijke- of gewestelijke wegen. Daarnaast tonen de cijfers aan dat er sprake is van een stijging van het aantal ongevallen van 1,1 procent in vergelijking met 2017, hoewel het aantal dodelijke ongevallen daalde.

Het meest interessante cijfer is wat ons betreft het feit dat de meeste ongevallen plaatsvinden op wegen waar je minder hard mag rijden. Dit toont aan dat iedereen het slachtoffer kan worden van een ongeval, niet alleen mensen die veel onderweg zijn en gebruik maken van snelwegen. Dit is ook belangrijk voor bedrijven: of ze nu actief zijn binnen een stad, regio, gewest of nationaal, ze kunnen allemaal in een verkeersongeval verzeild raken, met alle gevolgen van dien. Als dat gebeurt, wil je uiteraard volledig verzekerd zijn. Maar voordat we gaan kijken naar hoe je je voor een bedrijfsongeval kan verzekeren en wat je kan doen om een bedrijfsongeval te voorkomen, kijken we naar wat nu eigenlijk de definitie van een bedrijfsongeval is.

Wat beschouwen we als bedrijfsongeval?

De definitie van een arbeidsongeval dateert nog uit de Arbeidsongevallenwet uit 1971. Er is volgens die wet sprake van een arbeidswegongeval als het ongeluk zich heeft voorgedaan op de route van je huis naar je werk of andersom. Ook als het auto-ongeval gebeurde tijdens het werk of voor een werkzaamheid die onderdeel is van je werk, dan valt het onder een arbeidsongeval.

Waarom is die definitie belangrijk? Je werkgever en de wettelijke verzekering die hij of zij heeft afgesloten voor dit soort ongevallen zullen namelijk financiële schade vergoeden, maar niet in alle gevallen. Het kan zelfs voorkomen dat jij zelf voor alle schade moet opdraaien. Dat ligt allemaal aan het feit of we spreken van een arbeidsongeval of een “normaal” auto-ongeval. In dat laatste geval is het een ongeval geweest dat dus niet gerelateerd was aan het werk dat je doet en ook niet gebeurde tijdens, vlak voor of vlak na je vaste werktijden.

Het kan natuurlijk voorkomen dat je zelf een ongeluk hebt veroorzaakt. In dat geval zal je je eigen verzekering(en) moeten aanspreken om de schade te betalen. In sommige gevallen kan het echter zijn dat je alsnog van je werknemer eist dat hij of zij een deel van de schade op zich neemt. Dit kan echter alleen als je kan aantonen dat je bijvoorbeeld door je werkzaamheden veel haast had en vanwege die werkdruk het ongeluk hebt veroorzaakt. Dergelijke claims kunnen echter wel voor netelige situaties op werk zorgen.

Verzekeringen en vergoedingen: wie vergoedt wat?

De arbeidsongevallenverzekering

De arbeidsongevallenverzekering is een verzekering die je werkgever verplicht moet afsluiten. Alle werkgerelateerde ongevallen die je overkomen, terwijl je in een bedrijfsauto rijdt of bijvoorbeeld op de werkplaats van een bedrijf worden volgens die verzekering vergoed. De arbeidsongevallenverzekering vergoedt echter alleen de lichamelijke schade, welk van de twee partijen (als er twee partijen betrokken zijn) ook aansprakelijk is.

De arbeidsovereenkomst

Schade aan de auto zelf en eventueel aan gereedschap of andere goederen van de werknemer worden niet gedekt door de arbeidsongevallenverzekering. Als je echter in je arbeidsovereenkomst bent overeengekomen dat je auto onderdeel is van je nodige gereedschap, bijvoorbeeld omdat je hem nodig hebt om je werk uit te voeren, dan is de werkgever wel aansprakelijk. De werkgever is daarbij moet daarbij kunnen aantonen dat hij of zij alles heeft gedaan om het gereedschap (de auto dus) in goede staat te houden.

BA-verzekering

Als jij zelf het ongeluk hebt veroorzaakt, dan dekt je BA-autoverzekering tot een bepaald niveau de materiële schade aan de tegenpartij. Andersom geldt hetzelfde: als er een tweede partij betrokken was bij het ongeval, en deze partij heeft de schuld, dan moet deze partij zij of haar BA-autoverzekering aanspreken om de materiële schade te vergoeden.

Omniumverzekering

Ben je zelf schuldig aan het ongeluk, dan kan je je voor de schade aan je eigen wagen naar je omniumverzekering wenden om te kijken tot welk niveau zij de schade aan je auto vergoeden. Heb je geen omniumverzekering en ben je wel schuldig aan het ongeluk? Probeer er met je werkgever uit te komen, hoewel het kan zijn dat je de kosten volledig voor eigen rekening moet nemen

Bestuurdersverzekering

Hoewel we concentreren op arbeidsongevallen, benoemen we nog wel even de bestuurdersverzekering. Heb je een bestuurdersverzekering en is je auto-ongeval geen bedrijfsongeval, dan wordt lichamelijke schade als bestuurder vergoedt volgens deze verzekering. Mocht je een bedrijfsauto voor privédoeleinden gebruiken, dan valt dat ook onder een privé auto-ongeval, tenzij je met je werkgever anders bent overeengekomen in je contract.

Hoe voorkom je een bedrijfsongeval?

Zoals we eerder al benoemden, neemt het aantal verkeersongevallen in België (licht) toe. Iedereen kan zo’n ongeval overkomen en daarom is het belangrijk om alle maatregelen te nemen om te voorkomen dat je bij zo’n ongeval betrokken raakt. Zelfs als je goed verzekerd bent, worden vaak niet alle kosten volledig gedekt.

Er zijn daarom een hoop zaken die je zelf kan doen om het risico op auto-ongelukken te voorkomen. Sterker nog, als werkgever ben je wettelijk verplicht er zorg voor te dragen dat als werknemers gebruikmaken van bedrijfswagens, zowel de werknemers als de bedrijfswagens in optimale conditie verkeren om hun werkzaamheden zonder extra risico’s uit te kunnen voeren.

Naast het feit dat bedrijfswagens dus regelmatig een beurt moeten krijgen en dat onderhoud en reparaties voor de rekening komt van de werkgever, moet ook de ondersteuning door werkgevers worden geregeld. Gadgets, zoals de mogelijkheid tot handsfree bellen zodat mensen niet hoeven te bellen achter het stuur (een grote oorzaak voor veel verkeersongelukken) moeten door werkgevers in bedrijfsauto’s geïnstalleerd worden.

Om in te kunnen spelen op mogelijke aanstaande reparaties is het belangrijk om zoveel mogelijk informatie over je bedrijfswagen(s) te verzamelen. Daarnaast wil je, zeker als het bijvoorbeeld een transportbedrijf betreft waarbij langere ritten regelmatig voorkomen, op de hoogte zijn van het rijgedrag van een werknemer. Onder de noemer “voorkomen is beter dan genezen” kan je zo tips en cursussen geven over hoe ze hun rijgedrag kunnen verbeteren, maar je kan ook heel simpel monitoren of een bestuurder wel voldoende rustpauzes neemt.

Een goed systeem om die informatie (zowel over de werknemer als over de bedrijfswagens zelf) te verzamelen is via een voertuigvolgsysteem. Dit systeem houdt via je via een app of ander digitaal platform constant op de hoogte over de exacte locatie van een voertuig, de snelheid, de afstand die is afgelegd en het brandstofverbruik. Aan de hand van de analyses die deze informatie oplevert, kan je vervolgens maatregelen te nemen om eventuele ongevallen in de toekomst te voorkomen. Want uiteraard kan iedereen een ongeval overkomen – een ongeval zit immers in een klein hoekje – maar zelf kan je al heel veel doen om dat hoekje zo klein mogelijk te maken!

European Diesel Card Limited, Trading Address: Unit 1, Floor 1-4, Chalfont Square, Old Foundry Road, Ipswich, IP4 2A, United Kingdom